محدودیت استفاده از کارت سوخت اضطراری جایگاهها با هدف کاهش مصرف و مقابله با قاچاق بنزین به ۱۱ استان کشور گسترش یافته است. با این حال، مسافران، خودروهای غیربومی و رانندگانی که سهمیهشان تمام میشود، برای سوختگیری با مشکلات تازهای روبهرو هستند.
بیشتر بخوانید:
قیمت خودرو امروز ۲۸ آبان ۱۴۰۵؛ شاهین پلاس به ۴ میلیارد و ۱۹۵ میلیون تومان رسید
به گزارش اقتصادمند، محدودیت استفاده از کارتهای اضطراری جایگاههای سوخت با هدف مدیریت مصرف بنزین و مقابله با قاچاق اجرا میشود. این طرح از مردادماه بهصورت آزمایشی در کرمان آغاز شد و بهتدریج به ۱۰ استان دیگر رسید.
در حال حاضر، ۱۱ استان کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، هرمزگان و یزد مشمول این طرح هستند.
با اجرای این سیاست، دولت استفاده عمومی از کارتهای سوخت جایگاهها را محدود کرده است. در مقابل، سهمیه تازهای به کارت سوخت شخصی خودروهای مشمول اختصاص میدهد. با این حال، محدودیت جدید برای مسافران و رانندگان فاقد کارت سوخت پرسشهایی ایجاد کرده است.
سهمیه بنزین در استانهای مشمول طرح چقدر است؟
طبق سازوکار جدید، خودروهای مشمول علاوه بر سهمیه عادی، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان دریافت میکنند.
سهمیه عادی شامل ۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان است. بنابراین، سهمیه سوم با نرخ ۱۰ هزار تومان به این میزان اضافه میشود.
| نوع سهمیه | میزان بنزین | قیمت هر لیتر |
|---|---|---|
| سهمیه اول | ۶۰ لیتر | ۱۵۰۰ تومان |
| سهمیه دوم | ۵۰ لیتر | ۳۰۰۰ تومان |
| سهمیه سوم | ۵۰ لیتر | ۱۰ هزار تومان |
چرا دولت استفاده از کارت سوخت جایگاهها را محدود کرد؟
دولت دو هدف اصلی را دنبال میکند: کاهش صفهای بنزین و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه.
به گفته کرامت ویسکرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، هر کارت اضطراری جایگاه روزانه ۶ هزار لیتر بنزین دریافت میکرد. این کارت امکان انجام حداکثر ۲۵۵ تراکنش را داشت.
با تقسیم میزان بنزین بر تعداد تراکنشها، سهم متوسط هر بار سوختگیری حدود ۲۳ لیتر میشد. به گفته مسئولان، ظرفیت کارتها در بعضی جایگاهها از ساعات ابتدایی روز به پایان میرسید و صفهای طولانی شکل میگرفت.
مسئولان همچنین میگویند استفاده گسترده از کارتهای جایگاه، شناسایی مصرفکنندگان را دشوار میکرد. در برخی استانهای مرزی، سهم این کارتها از سوختگیری به ۵۰ درصد رسیده بود؛ درحالیکه سقف قانونی مورد اشاره برای استفاده از آنها ۵ درصد است.
مشکل مسافران و خودروهای غیربومی چیست؟
یکی از مهمترین چالشهای طرح به رانندگانی مربوط میشود که با خودروی خود به استان دیگری سفر میکنند. محدودیت کارتهای اضطراری میتواند دسترسی این افراد را به بنزین دشوار کند.
دولت سهمیه جدید را بر اساس مصرف گذشته کارتهای جایگاه و تعداد خودروهای شخصی هر استان محاسبه کرده است. اما بخشی از مصرف قبلی کارتهای آزاد به مسافران و خودروهای عبوری تعلق داشت.
در نتیجه، ممکن است سهم مصرف مسافران نیز در محاسبه سهمیه خودروهای بومی لحاظ شده باشد. این روش برای ساکنان استان سهمیه ایجاد میکند، اما لزوماً نیاز مسافران را پوشش نمیدهد.
این مشکل در استانهایی مانند هرمزگان جدیتر است. فاصله زیاد شهرها و وابستگی برخی مشاغل به خودروهای شخصی، مصرف بنزین را در این مناطق افزایش میدهد. به همین دلیل، برخی نمایندگان استان از ناکافیبودن سهمیه خودروها انتقاد کردهاند.
سوختگیری خودروهای غیربومی در سیستان و بلوچستان
در سیستان و بلوچستان، محدودیت کارتهای اضطراری با نظام کدینگ سوخت نیز تداخل پیدا میکند. این نظام، سوخت را بر اساس میزان پیمایش خودرو تخصیص میدهد.
در چنین شرایطی، رانندگان خودروهای پلاک این استان ممکن است هنگام سفر به کرمان یا استانهای همجوار برای یافتن جایگاه مجاز با مشکل روبهرو شوند.
شرکت ملی پخش برای کاهش این مشکل، فهرستی از جایگاههای قابل استفاده برای خودروهای غیربومی منتشر کرده است. همچنین برخی جایگاههای منتخب همچنان کارت اضطراری را برای مسافران و شرایط ضروری در اختیار دارند.
با این حال، رانندگان به اطلاعات دقیقتری نیاز دارند. آنها باید بدانند در مسیر سفرشان کدام جایگاه کارت اضطراری دارد و فاصله جایگاههای مجاز چقدر است.
دولت از کاهش ۳ درصدی مصرف بنزین خبر داد
مسئولان برای دفاع از نتایج اولیه طرح به چند شاخص اشاره میکنند. به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، صفهای چندکیلومتری در کرمان برطرف شده و بیش از ۸۵ درصد دریافتکنندگان سهمیه جدید از این طرح رضایت دارند.
همچنین ویسکرمی از کاهش ۳ درصدی مصرف بنزین در ۲۴ روز آبان در استانهای مشمول خبر داده است.
البته این آمار بهتنهایی اثر واقعی طرح را مشخص نمیکند. برای مثال، میزان رضایت اعلامشده فقط به دریافتکنندگان سهمیه جدید مربوط است و لزوماً نظر مسافران یا رانندگان فاقد کارت را نشان نمیدهد.
همچنین تغییر قیمت سهمیه سوم و شرایط اقتصادی میتواند بر میزان مصرف اثر بگذارد. بنابراین، برای ارزیابی دقیقتر باید مصرف استانهای مشمول با استانهای مشابهی که هنوز طرح را اجرا نکردهاند، مقایسه شود.
آیا کارت سوخت آزاد به جایگاهها بازمیگردد؟
بازگشت کارت آزاد به تمام جایگاهها تنها راهحل پیش روی دولت نیست. مسئولان میتوانند کارتهای اضطراری را بهصورت هدفمند در جایگاههای بینراهی، مناطق کمدسترسی و مسیرهای پرتردد حفظ کنند.
همچنین لازم است برای خودروهای فاقد کارت سوخت یا دارای مشکل ثبتی، راهکار مشخصی تعریف شود. بازنگری سهمیه خودروهایی که به دلایل شغلی یا جغرافیایی پیمایش بیشتری دارند نیز میتواند بخشی از مشکلات را برطرف کند.
در نهایت، موفقیت طرح فقط به کاهش مصرف یا کوتاهشدن صفها بستگی ندارد. دولت باید همزمان دسترسی مسافران و ساکنان مناطق کمبرخوردار به سوخت را تضمین کند. در غیر این صورت، محدودیت کارتهای جایگاه ممکن است مشکل صف بنزین را از جایگاهها به جادهها منتقل کند.
لینک خبر: https://eghtesadmand.com/?p=573397

